Mắc ca là gì? Nguồn gốc và các giống mắc ca đang trồng ở Việt Nam
Mắc ca có nguồn gốc từ Australia, nhân trắng kem, giòn và béo. Tìm hiểu mắc ca là gì, cây mất bao lâu để cho trái và những giống đã được công nhận tại Việt Nam. Hạt mắc ca (macadamia) được nhiều người biết đến như một loại hạt béo bùi, giòn thơm. Nhưng phía sau một nhân mắc ca là cả một chuỗi từ giống cây, vùng đất đến cách chăm sóc, thu hoạch và chế biến. Bài viết này giúp bạn hiểu rõ hơn về loại hạt quen thuộc này.
Mắc ca là gì?
Mắc ca là tên gọi chung của các loài cây thuộc chi Macadamia, nhóm cây thân gỗ thường xanh có nguồn gốc từ Australia. Hạt có lớp vỏ cứng đặc trưng, bên trong là phần nhân màu trắng kem, giòn, vị béo và thơm tự nhiên.
Trong sản xuất thương mại, hai loài được biết đến nhiều nhất là Macadamia integrifolia và Macadamia tetraphylla. Mắc ca vừa ăn trực tiếp được, vừa là nguyên liệu cho bánh, chocolate, sữa hạt, bơ hạt và dầu mắc ca.
Một đặc điểm đáng chú ý: nhân mắc ca chứa nhiều dầu tự nhiên. Vì vậy giống, độ trưởng thành, quá trình làm khô, chế biến và cách bảo quản đều ảnh hưởng đến chất lượng cuối cùng của hạt.
Nguồn gốc từ Australia
Mắc ca có nguồn gốc tự nhiên ở phía đông và đông nam bang Queensland cùng vùng đông bắc bang New South Wales của Australia. Người bản địa Australia đã dùng mắc ca làm thực phẩm và trao đổi giữa các cộng đồng từ rất lâu trước khi có ngành mắc ca thương mại.
Ngành mắc ca thương mại tại Australia phát triển mạnh từ những năm 1960, và ngày nay mắc ca được trồng ở nhiều quốc gia có khí hậu phù hợp.
Mắc ca tại Việt Nam
Theo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, đến cuối năm 2024 Việt Nam có hơn 46.241 ha mắc ca, riêng Tây Nguyên có hơn 27.000 ha. Đến tháng 5/2024, mắc ca đã được trồng tại 29 tỉnh, trong đó Tây Bắc và Tây Nguyên là hai vùng chính.
Cây mất bao lâu để cho trái?
Mắc ca là cây lâu năm và không có một con số cố định cho mọi cây, vì còn phụ thuộc giống, khí hậu, đất đai, độ cao và kỹ thuật chăm sóc. Trong điều kiện phù hợp, cây có thể bắt đầu ra hoa, cho quả từ khoảng năm thứ 4 đến 5, nhưng giai đoạn này sản lượng thường chưa cao. Theo Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, cây có thể được khai thác khoảng 50 đến 60 năm trong điều kiện phù hợp.
Các giống mắc ca được công nhận ở Việt Nam
Theo các tài liệu của Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam và Trung tâm Khuyến nông Quốc gia, một số giống đã được công nhận và đang được sử dụng gồm: OC, 246, 816, 849, Daddow, 842, A38, A16 và QN1.
- Tây Bắc: nhóm giống OC, 246, 816, Daddow và 842 được áp dụng cho Hòa Bình, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu và những nơi có điều kiện tương tự.
- Tây Nguyên: các giống OC, 246, 816, 849, A38, A16, QN1 và 856 được dùng cho vùng này.
Cần lưu ý, kết quả năng suất của một giống ở một điểm nghiên cứu không phải năng suất cố định ở mọi vùng. Mỗi vùng cần chọn giống theo khí hậu, độ cao, đất đai và khả năng chăm sóc.
Bạn muốn thử hạt mắc ca Tây Nguyên? Xem các sản phẩm hạt macca IQ Nuts: túi zip 200g, túi zip 500g và hộp 500g, thành phần 100% hạt mắc ca.
Nguồn tham khảo
- Mắc ca là gì? - vietnammacadamias.com
- Trung tâm Khuyến nông Quốc gia: số liệu diện tích mắc ca đến cuối năm 2024 và hướng dẫn kỹ thuật trồng mắc ca
- Viện Khoa học Lâm nghiệp Việt Nam: tài liệu về giống mắc ca
Xem thêm bài viết trên blog IQ Nuts · Danh mục hạt dinh dưỡng